ธรรมศึกษา  ชั้นโท

๒๒.   ประวัติ พระโสณกุฎิกัณณเถระ

๑.  สถานะเดิม

                     พระโสณกุฎิกัณณเถระ  นามเดิม  โสณะ   แต่เพราะเขาประดับเครื่องประดับหูมีราคาถึงหนึ่งโกฏิ     จึงมีคำต่อท้ายว่า     กุฏิกัณณะ

                      มารดาเป็นอุบาสิกาชื่อ     กาฬี     เป็นพระโสดาบัน     ผู้ถวายความอุปภัมภ์บำรุงพระมหากัจจายนเถระ

                      เกิดในตระกูลคหบดีในเมืองกุรุรฆระ     แคว้นอวันตี    เป็นคนวรรณะแพศย์

๒.  มูลเหตุแห่งการบวชในพระพุทธศาสนา

                     เพราะมารดาท่านเป็นผู้อุปัฏฐากพระมหากัจจายนะ              เวลาที่พระเถระมาจำพรรษาที่ภูเขาปวัตตะ       จึงได้นำเด็กชายโสณะไปวัดด้วย         จึงทำให้มีความรู้จักและคุ้นเคยกับพระเถระมาตั้งแต่ยังเป็นเด็ก         ต่อมาครั้นเจริญวัยมีศรัทธาใคร่จะบวชในพระพุทธศาสนาจึงขอบรรพชาอุปสมบทกับพระเถระ  ๆ       อธิบายให้ฟังว่า           การบวชนั้นมีความทุกข์ยากลำบากอย่างไร         แต่เขาก็ยืนยันจะบวชให้ได้               พระเถระจึงบวชให้ได้แค่เป็นสามเณร  เพราะในอวันตีชนบทหาพระครบองค์สงฆ์    ๑๐   องค์ไม่ได้     ท่านบวชเป็นสามเณรอยู่    ๓   ปี      จึงได้พระครบ     ๑๐     องค์       แล้วได้อุปสมบทเป็นภิกษุ  ครั้นบวชแล้ว        ตั้งใจศึกษาเล่าเรียนในสำนักพระอุปัชฌาย์พากเพียรบำเพ็ญภาวนาในไม่ช้าก็สำเร็จพระอรหัตผล

๓.   งานประกาศพระศาสนา

                    ครั้งหนึ่ง  โยมมารดาของท่านทราบว่าท่านแสดงธรรมให้พระพุทธเจ้าสดับได้ปลื้มปิติใจ         จึงนิมนต์ให้แสดงธรรมให้ฟังบ้าง              ท่านก็ได้แสดงให้ฟังตามอาราธนา      โยมมารดาเลื่อมใสตั้งใจฟังอย่างดี       แต่ในขณะฟังธรรมอยู่นั้น       พวกโจรเข้าไปปล้นทรัพย์ในบ้าน      คนใช้มารายงาน      ท่านก็ไม่มีความเสียดาย       บอกว่าโจรต้องการอะไร       ก็ให้ขนเอาไปตามปรารถนาเถิด    ส่วนเราจะฟังธรรมของพระลูกชาย     พวกท่านอย่าทำอันตรายต่อการฟังธรรมเลย

                      พวกโจรทราบความนั้นจากคนใช้      รู้สึกสลดใจว่าเราได้ทำร้ายผู้มีคุณธรรมสูงส่งถึงเพียงนี้     เป็นความไม่ดีเลย     จึงพากันไปยังวัด    เมื่อการฟังธรรมสิ้นสุดลง    ได้เข้าไปหาโยมมารดาของท่านขอขมาโทษแล้วขอบวชในสำนักของพระเถระ ๆ  ก็บวชให้พวกเขาตามประสงค์

๔.  เอตทัคคะ

                     พระโสณกุฏิกัณณเถระนี้มีความสามารถในการแสดงธรรมแบบสรภัญญะ   ด้วยเสียงอันไพเราะต่อพระพักตร์ของพระศาสดา        ดังนั้น       ท่านจึงได้รับการยกย่องว่าเป็นเลิศกว่าภิกษุทั้งหลายผู้แสดงธรรมด้วยถ้อยคำอันไพเราะ

๕.   บุญญาธิการ   

                     แม้พระโสณกุฏิกัณณเถระนี้  ก็ได้บำเพ็ญบารมีอันเป็นอุปนิสัยแห่งพระนิพพานมานานแสนนาน        ในกาลแห่งพระปทุมุตตรศาสดาได้เห็นพระพุทธองค์ทรงตั้งภิกษุรูปหนึ่งไว้ในเอตทัคคะว่าเลิศกว่าภิกษุทั้งหลายผู้แสดงธรรมด้วยถ้อยคำอันไพเราะ จึงปรารถนาฐานันดรเช่นนั้นบ้าง แล้วได้ก่อสร้างความดีที่สามารถสนับสนุนค้ำจุนความปรารถนานั้น      อันพระปทุมุตตรศาสดาทรงพยากรณ์ว่าจะสำเร็จสมดังใจสมัยแห่งพระพุทธโคดม    จึงสร้างสมบารมีอีกหลายพุทธันดร   จนถึงชาติสุดท้ายมาได้สมปรารถนาในสมัยพระศาสดาของเราทั้งหลาย      สมดังพุทธพยากรณ์ทุกประการ

๖.   ปรินิพพาน     

                     พระโสณกุฏิกัณณเถระนี้ก็เหมือนกับพระอสีติมหาสาวกทั้งหลาย เมื่ออยู่จบพรหมจรรย์แล้ว         ก็ได้ช่วยพระศาสดาประกาศพระพุทธศาสนาจนถึงวาระสุดท้ายของชีวิตในที่สุดก็ปรินิพพานดับเบญจขันธ์หยุดการหมุนเวียนแห่งกิเลสกรรมและวิบากอย่างสิ้นเชิง

อนุพุทธประวัติ